Międzynarodowa konferencja Światowe Dni Młodzieży "Źródła i rozwój idei"


„Genesis" Światowych Dni Młodzieży

 

Słowo genesis z języka greckiego, albo po polsku geneza, oznacza początki, pochodzenie, i wskazuje na pierwotną ideę Światowych Dni Młodzieży. Idea ta zrodziła się w sercu Ojca Świętego Jana Pawła II i wydała niezwykłe owoce w życiu współczesnego Kościoła. W Krakowie będzie to już XXXI spotkanie młodych, licząc od 1985 roku, kiedy Jan Paweł II ogłosił samą myśl zwoływania spotkań z młodzieżą o zasięgu światowym. Jan Paweł II przeprowadził XVII Światowych Dni Młodzieży, od Rzymu po Toronto, papież Benedykt XVI uczestniczył w Światowych Dniach Młodzieży w Kolonii, Sydney i w Madrycie, a papież Franciszek w Rio de Janeiro.
Aby mówić o początkach Światowych Dni Młodzieży, należy najpierw sięgnąć do osobistego doświadczenia, jakie miał młody ks. Karol Wojtyła, który sam przeszedł solidną formację chrześcijańską w domu rodzinnym w Wadowicach oraz w wadowickim Gimnazjum. Doświadczenie to zostało pogłębione w latach pięćdziesiątych, kiedy ks. Wojtyła był wikariuszem w Niegowici i w Krakowie u św. Floriana, duszpasterzem akademickim, a następnie biskupem pomocniczym i metropolitą krakowskim. Czasy sprawowania posługi biskupiej przypadają na lata komunizmu i walki z Kościołem, na co Kościół Polski odpowiedział zintensyfikowaną pracą z młodzieżą poprzez Ruch „Światło-Życie", Grupy Apostolskie, Służbę liturgiczną Ołtarza, schole, ministrantów i lektorów. Doświadczenie pracy z młodzieżą kard. Karol Wojtyła zabrał ze sobą na Stolicę Piotrową i tym doświadczeniem ubogacił Kościół powszechny.

 

1. Wrażliwość duszpasterska ks. Karola Wojtyły

Młody Karol Wojtyła otrzymał dobre wychowanie religijne w domu rodzinnym. Matka zmarła bardzo wcześnie, kiedy Karol miał zaledwie dziewięć lat. Funkcję wychowania przejął ojciec, który przekazywał swojemu synowi wiarę i uczył go modlitwy.
Lata młodzieńcze naznaczone były zaangażowaniem młodego Karola Wojtyły w pracę Sodalicji Mariańskiej (od 1935 roku) oraz w teatrze szkolnym. Razem z kolegami uczył się wymagać od siebie i współpracować w realizacji dobrych celów. Szczególnym doświadczeniem dla Karola Wojtyły był rok studiów polonistycznych na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie (1938-39) i praca robotnika podczas II wojny światowej (1940-1944). Wtedy dojrzało w nim powołanie kapłańskie wynikające z pragnienia służenia bliźnim. Pracując w fabryce Solway oraz studiując filozofię i teologię w seminarium podziemnym, Karol Wojtyła dojrzewał do kapłaństwa. To doświadczenie lat młodzieńczych, bardzo trudnych i wymagających samodzielności oraz odważnego podejmowania decyzji, znalazło odzwierciedlenie w pracy z młodzieżą.


Pierwsza praca duszpasterska ks. Karola Wojtyły miała miejsce w Niegowici, gdzie katechizował w wiejskich szkołach i podjął współpracą z młodzieżą z katolickiego Stowarzyszenia Młodzieży. Od razu postawił młodzieży niegowickiej wysokie wymagania organizując spotkania modlitewne i formacyjne.


Po kilku miesiącach pracy w Niegowici w marcu 1949 roku został przeniesiony do parafii św. Floriana w Krakowie. Pełniąc obowiązki wikariuszowskie, szczególną uwagę zwrócił na młodzież akademicką, organizując spotkania wieczorne, których treścią były problemy wiary. Organizował kursy dla narzeczonych i rekolekcje zamknięte dla młodzieży.


W 1951 roku ks. Karol Wojtyła otrzymał urlop naukowy na przygotowanie rozprawy habilitacyjnej z etyki i teologii moralnej. W tym czasie zamieszkał na ul. Kanoniczej, gdzie nadal gromadził młodzież akademicką. Organizował wyjazdy na Mazury i w góry, które miały zawsze charakter formacyjno-modlitewny.
Wokół jego osoby powstała grupa ludzi, tak zwane „Środowisko", które pozostało mu wierna mimo upływu lat. Skuteczność spotkań formacyjnych, prowadzonych przez ks. kard. Karola Wojtyłę mimo licznych zająć biskupich i profesorskich, przetrwała do czasów współczesnych.

2. List do młodych (31 marca 1985)


Kiedy Jan Paweł II zaczął kierować łodzią Piotrową w Rzymie, od samego początku ze szczególną troską zwrócił się do młodych w słowach: „Wy jesteście nadzieją Kościoła! Wy jesteście nadzieją świata!". Nie było to gołosłowne powiedzenie.


Podobnie jak w Krakowie, podczas swego pontyfikatu Papież uczył młodych przede wszystkim rozmowy z Chrystusem oraz sam rozmawiał z nimi tak, jak rozmawiał Chrystus. Jego słowa i działanie pozostają w związku z całą Ewangelią Jezusa Chrystusa. Szczególnie wyraźnie dostrzegamy ten związek, gdy Ojciec Święty rozważa zapisaną przez Ewangelistów rozmowę Jezusa z młodzieńcem (por. Mk 10, 17-22; Mt 19, 16-22; Łk 18,18-23). Wśród wielu tekstów biblijnych, ten jest uprzywilejowany przez Jana Pawła II i stał się podstawą napisanego w 1985 roku Listu do młodych. Ojciec Święty przeprowadził w nim mistrzowską analizę dialogu Nauczyciela z Nazaretu z młodym człowiekiem, który chciał osiągnąć życie wieczne i który został zaproszony, aby poszedł za Jezusem, ale „spochmurniał na [Jego] słowa i odszedł zasmucony, miał bowiem wiele posiadłości".
Jan Paweł II podkreślał, że wspomniana rozmowa posiada charakter uniwersalny i ponadczasowy. Poprzez stulecia i pokolenia Chrystus wciąż tak rozmawia z młodym człowiekiem. Dlatego Ojciec Święty wybrał ten fragment o bogatym młodzieńcu, aby dotrzeć do wszystkich zakątków ziemi, aby umożliwić spotkanie Jezusa z każdym. Nie ulega wątpliwości, że każdy z młodych jest w tej rozmowie Jego potencjalnym rozmówcą.


Dni Młodzieży zrodziły się z inicjatywy samych młodych. Ojciec Święty pragnął, aby stały się dla nich ważnymi chwilami „postoju", „modlitwy-rozmowy" z Chrystusem w nieustannej pielgrzymce wiary. Zasadniczym celem Dni jest skupienie wiary i życia każdego młodego człowieka wokół osoby Jezusa tak, aby stał się On trwałym punktem odniesienia oraz prawdziwym światłem dla każdej inicjatywy i dla wszelkich działań wychowawczych wśród nowych pokoleń. Papież nazywał to refrenem tych Dni.
Światowe Dni Młodzieży (ŚDM) nie są martwym rytuałem, ale wydarzeniem opatrznościowym. To, że młodzi przybywają na spotkania, Jan Paweł II odbierał jako ich prośbę skierowaną do niego i wszystkich kapłanów, aby im towarzyszyć w wędrówce, która jest odpowiedzią na łaskę Bożą, działającą w ich sercach.


Poszczególne elementy ŚDM tworzą swoistą katechezę - rozległy program nawrócenia do Chrystusa, którego punktem wyjścia są doświadczenia i najgłębsze pytania, rodzące się w codziennym życiu samych młodych. Program ten ma swoje centrum w słowie Bożym, posługuje się refleksją katechetyczną jako narzędziem, czerpie pokarm z modlitwy, a jego stylem jest porozumienie i dialog.
ŚDM stały się dla młodych silnym doświadczeniem wiary i komunii, które pomogły wielu stawić czoło głębokim pytaniom egzystencjalnym i poprzez rozmowę z Jezusem Chrystusem podjąć swoje zadania w społeczeństwie i we wspólnocie kościelnej. Przyjrzyjmy się historii tych doświadczeń modlitwy młodych z Janem Pawłem II.

 

3. Początki Światowych Dni Młodzieży

I Światowy Dzień Młodzieży odbył się w diecezjach w 1986 r. pod hasłem „Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam" (1 J 4,16). Idea ta jednak dojrzewała już od 1984 roku. W Niedzielę Palmową tego roku na zaproszenie Papieża zgromadziła się w Rzymie młodzież z całego świata: w Roku Odkupienia, obchodząc „Jubileusz młodzieży", a w 1985 Międzynarodowy Rok Młodzieży. W Niedzielę Palmową roku 1986, Papież ogłosił już na stałe ten dzień Światowym Dniem Młodzieży. W tym roku miał być on obchodzony przede wszystkim w miejscowych katedrach całego Kościoła. Niemniej do Rzymu przybyło wielu młodych, zwłaszcza z krajów europejskich.

W homilii Jan Paweł II wyjaśnił, dlaczego właśnie Niedziela Palmowa została wybrana na Dzień Młodzieży. Ta Niedziela to wspomnienie wjazdu Jezusa do Jeruzalem na święto Paschy. Rokrocznie niesiemy do kościoła gałązki palmy i śpiewamy słowa: „Błogosławiony, który przychodzi w imię Pańskie! Hosanna na wysokościach" (Mt 21, 9). Słowa te wypowiadali zwłaszcza młodzi, jak głosi tekst liturgiczny: Pueri hebraeorum.
Jeśli pokusić się o to, by w jednym zdaniu odpowiedzieć na pytanie, co znaczy Światowy Dzień Młodzieży na podstawie wypowiedzi papieskich z tego pierwszego - „numerowanego" - spotkania, można wybrać słowa z Jego homilii: „«Dzień Młodzieży» znaczy wyjście na spotkanie Boga". Ta charakterystyka pozostanie już na stałe w codziennym życiu Kościoła. Młodzi będą rozpoczynać Wielki Tydzień wychodząc na spotkanie Boga. Będą zachęcać wszystkich, aby w następnych dniach skupiali uwagę na Tajemnicy Chrystusa, Jego krzyżu i zmartwychwstaniu.
Powróćmy do słów Jana Pawła II, które wyjaśniają sens rozpoczęcia tradycji Światowych Dni Młodzieży: „Dziś jesteście zgromadzeni tutaj znowu, drodzy przyjaciele, aby w Rzymie, na placu św. Piotra, zapoczątkować tradycję Dnia Młodzieży, do którego został wezwany cały Kościół. [...] Dzień Młodzieży oznacza wyjście na spotkanie Boga, który wszedł w dzieje człowieka poprzez Tajemnicę Paschalną Jezusa Chrystusa. Wszedł nieodwracalnie. I chce spotkać naprzód was, młodych.

 

4. Dialogowanie Jana Pawła II z młodymi


Światowy Dzień Młodzieży 1987 w Buenos Aires odbywał się pod hasłem „Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam" (1 J 4, 16). W przeddzień zgromadziło się około miliona młodych, w tym około 60 tys. przybyłych spoza Argentyny. Spotkanie to było przede wszystkim dialogiem młodych z Papieżem. Przemawiał nie tylko Papież, ale także młodzi. Tym razem użyli języka pantomimy, ażeby opowiadać o swoim życiu. Młodzież stawiała też pytania, przygotowywane przez miesiące poprzedzające to spotkanie.
Na początku wniesiono krzyż, który na zakończenie Roku Jubileuszowego Papież powierzył młodzieży. Każdą z trzech części papieskiego przemówienia, które stało się odpowiedzią na pytania młodych, poprzedziło przedstawienie przygotowane przez młodzież.


Pierwsze słowo młodzieży było bardzo wyważone - «jest w nas strach, ale także nadzieja». Ojciec Święty odpowiedział słowami św. Jana „Myśmy poznali i uwierzyli miłości, jaką Bóg ma ku nam".


Drugie słowo do Papieża wyrażało pragnienie odpowiedzialności młodych przy codziennych wyborach, a brzmiało: «pragniemy pozostać wierni, lecz jesteśmy kuszeni». Naprzeciw figur wybitnych postaci Ameryki Łacińskiej stanęły wyobrażenia demonów czasów współczesnych: sekularyzacji, narkomanii, pornografii, obojętności, lichwy, czyli kąkolu posianego wewnątrz Kościoła. Papież odpowiedział mieszkańcom tego kontynentu: „Ameryko Łacińska, bądź sobą, w imię twojej wierności Chrystusowi, nie ugnij się przed tymi, którzy pragną zniweczyć twoje powołanie do nadziei". W odpowiedzi na te słowa, wszyscy obecni wykrzyknęli: „Ameryko Łacińska, wstań i chodź!".


Trzecie słowo to wyznanie młodych wszystkich krajów - „pragniemy żyć w pokoju". Pięcioro młodych ludzi z pięciu części świata mówiło w imieniu swoich kontynentów. Papież zakończył rozważaniem, że „wiara w miłość Boga nie jest zadaniem łatwym: wymaga osobistego poświęcenia, nie zadowala się egoistycznym spokojem sumienia, nie pozostawia serca obojętnym, ale sprawia, że staje się ono szlachetne, wolne i braterskie."


Podsumowując ŚDM w Buenos Aires, pragnąłbym wydobyć z niego przesłanie, które było i jest aktualne oraz wyraża świadomość roli tych spotkań w życiu Kościoła w dzisiejszym świecie. Po pierwsze, Jan Paweł II zdefiniował fundamentalną prawdę o młodości ducha. Młodość ducha „polega na stałym zachowaniu wierności wobec miłości Boga. Zjednoczenie z Bogiem pozwala nam codziennie w tej młodości wzrastać".


Po drugie, Jan Paweł II powiedział: „Następca Piotra [...] przybył, by utwierdzić was w wierze i umocnić w nadziei". To zdanie dla mnie osobiście tłumaczy różnice pomiędzy Światowymi Dniami Młodzieży i innymi wydarzeniami, które je przypominają, czy wręcz odwołują się do nich. Na Światowym Dniu Młodzieży jest zawsze obecny Piotr naszych czasów. To On utwierdza w wierze i umacnia w nadziei.


Po trzecie, Jan Paweł II mówił w Argentynie o nowej ewangelizacji, która „przyczyniając się do odnowy człowieka i tego wszystkiego, co składa się na jego istnienie, ma stać się świadectwem mocy Krzyża". W dziele nowej ewangelizacji, ŚDM znajdują uprzywilejowane miejsce nie tylko ze względu na liczbę młodych uczestniczących bezpośrednio, czy pośrednio przez środki masowego przekazu, lecz ze względu na głęboki i szczery dialog „wiary i poszukiwań", jaki prowadzą młodzi z Chrystusem za pośrednictwem Jego Zastępcy na ziemi.

 

5. Maryja wzorem dla młodych 


ŚDM w roku 1988 obchodzony był w poszczególnych diecezjach pod hasłem: „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie..." (J 2, 5). Przy odczytywaniu przesłania światowych spotkań z młodymi nie można zapominać o kontekście życia kościelnego, w którym odbywają się przygotowania i obchody ŚDM. Rok 1988 był Rokiem Maryjnym i do tego ważnego wydarzenia temat Dnia Młodzieży uczynił bezpośrednie odniesienie. Maryja ukazana została młodym jako Matka i Wychowawczyni oraz jako wzór wiary przeżywanej w sposób radykalny.


Drugim wydarzeniem, na którym bazowano przy przygotowaniu ŚDM, był celebrowany w roku 1987 Synod Biskupów, o powołaniu i posłannictwie świeckich w Kościele i w świecie. Ojcowie synodalni wiele uwagi poświęcili młodym. W orędziu do Ludu Bożego, ogłoszonym na zakończenie Synodu, czytamy: „W młodzieży widzimy prawdziwą siłę Kościoła dzisiaj i w przyszłości. Młodzi stanowią przedmiot naszej szczególnej troski duszpasterskiej. Zachęcamy ich do pójścia za Chrystusem w całym radykalizmie Krzyża i pewności Zmartwychwstania".


Orędzie skierowane do młodych zawierało to, co w mariologii jest najistotniejsze: ukazywało Maryję, która prowadzi do Jezusa. Papież zapewniał, że w poleceniu danym przez Maryję sługom w Kanie Galilejskiej - „Zróbcie wszystko, cokolwiek wam powie" - będzie można odnaleźć odpowiedź na pytanie o sens życia.
W homilii w Niedzielę Palmową Jan Paweł II jeszcze raz postawił pytanie, dlaczego ta Niedziela stała się w Kościele „świętem młodych". Oto Jego odpowiedź: „Wydaje się, że sami młodzi dają na to spontaniczną odpowiedź. Dajecie taką odpowiedź wy wszyscy, którzy od lat pielgrzymujecie do Rzymu właśnie na ten dzień. Czyż nie chcecie przez to samo powiedzieć, że szukacie Chrystusa w samym centrum Jego tajemnicy? W samej pełni tej prawdy, którą był w dziejach człowieka. Szukacie Chrystusa w ostatnim słowie Ewangelii, podobnie jak apostoł Paweł: w krzyżu, który jest mocą Bożą i mądrością Bożą".
Idea Światowego Dnia Młodzieży to jedna z najlepszych inicjatyw duszpasterskich św. Jana Pawła II, którego jedenasta rocznica odejścia do wieczności przypada jutro. Siał obficie, a my zbieramy owoce.


Dziękuję za uwagę.

 

 

powrót

Msze święte


Partnerzy:
Mecenas: